نامۀ صادق هدایت به م. ف. فرزانه *
20 سپتامبر 50
یاحق
کاغذهای جفت و تاقتان رسید. توضیح آنکه اول جفت و بعد تاق بود، باضافه یک روزنامه که با پست هوائی فرستاده شده بود فلسفه اش را نفهمیدم چون هر چه خواندم چیز فوری توش پیدا نکردم که صد فرانک مخارج پستش شده بود- اینهم یکجور مشدی گری بود مثل بابیگری و روشنفکری گری و گری های دیگر اما اینکه از عدم عریضه نگاری حقیر گله مند هستید خیلی تعجب می کنم: اولندش که نامه نگاری هیچوقت نقطه ضعف( بقول فرنگی مآبها) این جانب نبوده است دومندش از کاغذ و اینجور چیزها و حتی از زبان باستان و خط باستانی و خیلی چیزهای باستانی دیگر که به دم ما بسته است عقم مینشیند حالا دیگر شماها که بچه های قرن اتم هستید چرا باید انقدر کهنه پرست باشید؟ کاغذنویسی در زمان مرحوم مادام دوسوینیه و شادروان قائم مقام و اینجور موجودات پرچانه و پرمدعا و خودنما سوکسه داشته و یکجور اظهار لحیه بشمار میرفته چون هنوز گویا تلگراف و تلفون پا بعرصه وجود نگذاشته بود. از شما چه پنهان که وسایل چاق سلامتی اخیر هم دیگر از مد افتاده حالا دیگر قرن تله ویزیون است باین ترتیب که اول سال به اول سال روی صفحه تله ویزیون موجودات قیافه خودشان را بهم تحمیل میکنند بنجول موسیو به هم میگویند و خنده لوسی هم باز اگر دلشان خواست تو صورت هم میکنند همین. مگر کتاب فتانه ی اصفهانی را نخوانده اید؟ در آنجا نه تنها مکاتبات و مراسلات بتوسط تله ویزیون انجام میگیرد بلکه از اروپا به افریقا تله بنداز هم میشود البته بی آنکه مقاربت جسمانی میان زن و شوهر شده باشد و از شما چه پنهان تله ترکمان هم صورت میگیرد یعنی بچه آنها نمیدانم چرا در استرالیا بدنیا میآید و همه این کارها را باور بکنید در آن کتاب در تله ویزیون انجام میدهد. البته که هنر نزد ایرانیان است و بس. ما که ملت عقب افتاده هستیم و در مدار 48 درجه مسکن داریم همه این چیزها را میدانیم و حدس زده ایم. بر پدر باورنکن لعنت! خوب حالا که رفتی ممالک خاج پرستان دو قورت و نیمت هم باقی است؟ چند صبائی در آنجا معلق میزنی چند تا ادای تازه یاد میگیری خیلی هم همت کنی یک زن رختشور فرنگی هم میگیری و به میهن عزیزت برای خدمات اجتماعی بر میگردی البته با مقادیر زیادی باد و برود اگر زنت خوشگل بود شکی نیست که ترقیات روزافزون خواهی کرد و بعد هم توی یکی از بندهای «الف» و «ب» و «جیم» میافتی و داد و بیدات بلند میشود و بعد هم مثل پدربزرگت با دختر خدمتگار عشقبازی میکنی حالا ما باید سوبلمه بخوریم؟ راستی معلومات اخیری که به اصرار اینجا گذاشتی کمافی السابق سر جای خودش است آیا لازم است آنرا بتوسط کسی بفرستم؟ مگر در گمرک ایران کاغذ و نوشته و اینجور چیزها را وارسی میکنند و باید حساب و کتاب پس داد؟
اینهم کاغذ مفصل دیگر چه می خواهی؟ از قول من به رئیس جمهور خیلی سلام برسان و وشگانش بگیر.
دیدار به قیامت یاهو قربانت
امضاء صادق هدایت
* آشنایی با صادق هدایت. نوشتۀ م. ف. فرزانه. نشر مرکز. چاپ چهارم 1380
